Home

Shadowdancer's reflecties

De ukkie verhalen
aantekeningen over de kinderen

De vakantieverhalen
Avonturen op vakantie

Priet en andere praat

Foto's

Contact

Naar de wereld der dromen

Zon en Maan

Woensdag 16-03: Japan

Nog geen week geleden, op 11 maart, werd Japan getroffen door een zware aardbeving. Dit veroorzaakte een tsunami, die ook nog eens over het zwaar getroffen gebied raasde. Ik zat in de auto toen ik het nieuws hierover hoorde en in de achtereenvolgende nieuwsuitzendingen steeg het aantal bevestigde doden razendsnel: 26, 35, over de 50. In de middag waren het al honderden mensen. Het officiele dodental is inmiddels 4300, maar er worden duizenden mensen nog vermist. De kans dat er nog levenden onder het puin vandaan worden gehaald is vrijwel nihil.

De mensen die het hebben overleefd zijn vrijwel alles kwijt. Dorpen en steden in het getroffen gebied zijn vrijwel van de kaart geveegd, huizen, wegen, spoorlijnen zijn verwoest. Op veel plaatsen is geen stroom meer, geen vers water en een ernstig tekort aan voedsel. En daarnaast is het in dat gebied ook nog ineens een stuk kouder geworden: het is gaan sneeuwen. Hulp kan deze gebieden nauwelijks bereiken.

Vreselijk.

Maar de beelden zijn, hoe gruwelijk ook, bekend. Haïti, 20 januari 2010, een aardbeving die met 7.0 op de schaal van Richter weliswaar lichter was dan die van Japan, maar die een veel armer land trof dat hier nauwelijks tegen opgewassen was. Pakistan, in 2005, die plaatsvond midden in de bergen, waar hulp maar moeilijk kon komen. Of in de stad Bam (wat een ongelukkige naam is, wat dat betreft) in 2003, die de stad – met voornamelijk van klei en leem gebouwd was – vrijwel met de grond gelijk maakte. Of de tsunami in Indonesië 2004, die ook zo ontzettend veel levens eisten. Ook daar de beelden van ondergelopen en compleet weggevaagde dorpen, muren van water die aan kwamen stormen en alles in hun pad verwoestten.

Maar in Japan hebben ze hiernaast nog een probleem. De kerncentrale van Fukishima is door de aardbeving al beschadigd, en de tsunami die er daarna overheen walste zorgde voor veel grotere problemen. Er heeft zich nog geen totale meltdown voorgedaan, maar de situatie is de laatste tijd er alleen maar grimmiger op geworden.

Van de zes reactoren van Fukushima 1 hebben zich explosies voorgedaan in reactor 1 en 3. De betonnen behuizing van deze reactoren is beschadigd, luchtfoto's laten duidelijk zien dat van deze twee reactoren het dak is verdwenen.

Gisteren was de toestand in reactor 2 kritiek: waarschijnlijk is de koeling beschadigd. Ook hier vond gisteren een explosie plaats en werd er een plotselinge piek in het stralingsniveau gemeten. En gisteren vond er ook een explosie plaats in reactor 4, die leidde tot een brand. Vandaag zijn reactoren 1 en 3 weer degenen waar men zich het meest zorgen over maakt.

En ik merk dat het me op vreemde manier fascineert. Alsof er een limiet is aan wat ik aan beelden van de ramp kan verdragen, ik verzadigd raak en me eigenlijk alleen maar afvraag hoeveel erger het kan worden. Gaat er een meltdown plaatsvinden? (Het wordt ondertussen zeker niet meer uitgesloten.)

Wat is dit? Waar komt deze fascinatie toch vandaan? Is het doordat het allemaal toch, hoe levendig en direct de beelden ook zijn, zich aan de andere kant van de wereld afspeelt? Wat de indirecte impact ook moge zijn, we zullen er geen rechtstreekse schade van ondervinden. Zelfs de tsunami die over de Stille Oceaan raasde en zelfs in Californië een dode veroorzaakte, maakt het water van de Noordzee niet onrustig.

Is het doordat we zijn afgestompt door de beelden van rampenfilms? Daar gaat het Witte Huis! En daar het Empire State Building! Daar stort het Vrijheidsbeeld in! (De films zijn bijna allemaal erg op de VS gericht). Daar stort een meteoor op Parijs, en hier gaat het Colosseum van Rome eraan – en een groot deel van de rest van de stad trouwens ook.

Nee, want zelfs al volg je het nieuws van minuut tot minuut, lees je alles over wat er zich in de centrale afspeelt en zie je de beelden, dan nog besef je hoe ernstig het daar is en hoe ernstig het nog kan worden – en dat juist in Japan, het land dat als geen ander ter wereld weet hoe schadelijk atoomstraling kan zijn.

Misschien is het juist die overtreffende trap. Op een gegeven moment ben je verzadigd. Tien dode mensen kun je nog wel bevatten, honderd, misschien, maar duizenden? En dan zo kort op elkaar: een aardbeving met een ongelooflijke kracht van 9.0, daarna een tsunami, en nu die dreigende kernramp. Hoeveel rampen kan een mens bevatten voordat het niet meer voor te stellen wordt?

Ik moet terug denken aan 9-11, toen de hele wereld geschokt zat te kijken naar de brandende en instortende Twin Towers. Hoe ook die dag het nieuws zich in hoog tempo opvolgde: eerst de noordelijke toren, toen de zuidelijke toren, daarna een vliegtuig in het Pentagon. Een vierde vliegtuig stort neer in een veld in de buurt van Pittsburg, dit toestel was waarschijnlijk onderweg naar het Witte Huis of het Capitool.

En ook die dag zag er zo onwerkelijk uit, alsof het inderdaad een film was. De omvang van wat er gebeurde was zo groot, zo ontzettend, maar tegelijkertijd ook aan de andere kant van de oceaan. Niemand die ik persoonlijk ken was erbij betrokken.

Het is het schok-effect, denk ik. Het 'Dit kan niet waar zijn' effect. Absurd! Het contrast met het leven hier is zo groot.

Ondertussen gaat Rachel naar zwemles, viert haar verjaardag, trakteert op school, Esther gaat spelen bij oma, ze kijken televisie, gaan naar dansen, spelen buiten, gaan in bad en slapen. En daar vechten mensen voor hun leven en hopen ze vurig dat er hulp komt, dat er nog iemand levend wordt gevonden, dat de kerncentrale van Fukushima niet de lucht in gaat…